Brazilo Sub La Boto
Astrikos Katoikos
[AKTO I — LA RESPUBLIKO PERFIDITA]
Goulart proponis disdividon de la tero
Por ke senbienuloj ricevu sian parton
La grandbienuloj gardis sian imperon
Pretaj perforte defendi sian ŝtaton
La kamparanoj postulis justan reformadon
Dum bienposedantoj timis la ŝanĝiĝon
Jango defendis publikan edukadon
Kaj pli vastan rajton je politika partopreno
La dektrian de marto, antaŭ la popolamaso
Li anoncis reformojn kaj novan direkton
Per dekreto li ordonis eksproprietigi privatajn rafinejojn
Kaj la elitoj preparis sian reagon
En San-Paŭlo marŝis konservativuloj
Portante krucifiksojn dum la procesio
Kun ili paŝis riĉaj bienposeduloj
Postulante savon kontraŭ komunismo
La gazetaro nutris la publikan timon
Dum predikistoj anoncis nacian pereon
Potencaj grupoj favoris la konspiron
Kaj religiaj simboloj benis la ribelon
Sub la standardoj marŝis la privilegiuloj
Timantaj la reformojn de la prezidanto
La plej fervoraj kontraŭkomunistuloj
Jam atendis la intervenon de la armeo
La generaloj preparadis la ribelon
Kun subteno de la usona diplomatio
Lincoln Gordon favoris la renverson
Kaj Vaŝingtono aprobis la operacion
La plano Brother Sam antaŭvidis ŝipojn
Por eventuala helpo al la puĉistaro
Oni preparis fuelon kaj aliajn provizojn
Dum la krizo kreskis en la militistaro
Entreprenistoj financis propagandon
Gazetmagnatoj postulis la falon
La konspirantoj celis preni la regadon
Kaj prezentis sian perfidon kiel savon
El Juiz de Fora ekmarŝis la soldataro
Mourão Filho ordonis la ribelan movadon
La tridek-unuan de marto la generalaro
Komencis la kontraŭkonstitucian agadon
Jango rifuzis ordoni sangoverŝadon
Dum Brizola alvokis armitan reziston
La ribeluloj rompis la laŭleĝan regadon
Kaj la respubliko falis antaŭ milita premo
La kazernoj postulis plenan submetiĝon
Dum la registaro perdis sian defendon
La puĉistoj jam preparis la forigon de Jango
La konstitucia prezidanto
Brazilo, via libereco estis perfidita
La generaloj prenis la regadon
La popola volo estis subpremita
Kaj la kazernoj trudis submetadon
La riĉularo festis la militistan venkon
Dum la laboristoj perdis sian rajton
La puĉistoj preparis jarojn da turmento
Kaj la respubliko subiĝis al la ŝtato
Brazilo, via libereco estis perfidita
La generaloj prenis la regadon
La popola volo estis subpremita
Kaj la kazernoj trudis submetadon
La riĉularo festis la militistan venkon
Dum la laboristoj perdis sian rajton
La puĉistoj preparis jarojn da turmento
Kaj la respubliko subiĝis al la ŝtato
La duan de aprilo venis la deklaro
Moura Andrade proklamis la postenon vakan
Sed Jango restis en Brazilo malgraŭ la militistaro
Kaj la parlamenta decido estis kontraŭleĝa
La prezidantecon transprenis Mazzilli
Dum generaloj jam regis la landon
La kongresa deklaro servis al la puĉistoj
Kaj la respubliko subiĝis al armea komando
La konstitucia ordo estis rompita
Per deklaro kontraŭ la reala situacio
La prezidanta posteno estis false deklarita vaka
Por doni ŝajnan laŭleĝecon al la operacio
En Recife Gregório Bezerra estis kaptita
Ligita per ŝnuro kaj trenata laŭ la strato
Antaŭ la publiko li estis kruele batita
Dum soldatoj montris la perforton de la ŝtato
Sindikatanoj estis ĵetitaj en malliberejojn
Kamparaj aktivuloj suferis persekutadon
La torturistoj humiligis siajn kaptitojn
Kaj la kazernoj fariĝis centroj de subpremado
La laborista movado suferis persekuton
Kaj politikaj kontraŭuloj estis arestitaj
La armeo disvastigis timon kaj teruron
Dum la unuaj viktimoj estis brutale traktataj
La naŭan de aprilo venis la unua Institucia Akto
Kiu donis al la puĉistoj eksterordinarajn povojn
Mandatoj estis nuligitaj per arbitra ordono
Kaj politikaj rajtoj forprenitaj de kontraŭuloj
La dekunuan Castelo Branco estis nerekte elektita
La dekkvinan de aprilo li enoficiĝis
Jango devis vivi en ekzilo, de sia lando forigita
Dum la militista diktaturo firmiĝis
La nova reĝimo nuligis politikajn mandatojn
Kaj forigis kontraŭulojn de la regado
La generaloj uzis siajn eksterordinarajn povojn
Por firmigi la militistan ŝtataparaton
Brazilo, via libereco estis perfidita
La generaloj prenis la regadon
La popola volo estis subpremita
Kaj la kazernoj trudis submetadon
La riĉularo festis la militistan venkon
Dum la laboristoj perdis sian rajton
La puĉistoj preparis jarojn da turmento
Kaj la respubliko subiĝis al la ŝtato
[AKTO II — LA JAROJ DE PLUMBO]
En sesdek ok plifortiĝis la diktaturo
La dektria de decembro sigelis la regadon
La Kvina Akto trudis severan cenzuron
Kaj la generaloj vastigis la subpremadon
La Kongreson fermis prezidenta ordono
La civitanaj rajtoj perdis sian protekton
La juĝistoj submetiĝis al arbitra dispono
Kaj la reĝimo punis politikan opozicion
La gazetoj devis kaŝi la torturadon
La teatroj submetiĝis al severa cenzuro
La generaloj laŭdis sian propran regadon
Dum en la karceroj regis ŝtata teruro
En DOPS oni praktikis torturadon
En DOI-CODI regis senkompata krueleco
La kaptitoj suferis dum pridemandado
Dum la ŝtato predikis pri leĝo kaj justeco
Elektraj ŝokoj servis al la turmentado
La torturistoj trudis sisteman humiligon
La militistoj kaŝis la mortigadon
Kaj la polico fabrikis falsan klarigon
La familioj serĉis siajn arestitojn
La kazernoj rifuzis doni informojn
La agentoj kaŝis la malaperintojn
Kaj la registaro disvastigis mensogojn
Marighella organizis armitan rezistadon
La ALN entreprenis kontraŭdiktaturan batalon
Li defiis la generalan regadon
Dum la polico preparis lian mortigan kaptilon
En San-Paŭlo oni preparis embuskon
La kvaran de novembro, sur Alameda Casa Branca
La policanoj pafmortigis la revoluciulon
Kaj la reĝimo proklamis la eliminon de sia malamiko
Sérgio Fleury gvidis la operacion
La oficialaj raportoj pravigis la mortigon
La diktaturo festis la eliminon
Dum liaj kamaradoj funebris la perdon
Lamarca forlasis la brazilan armeon
Por aliĝi al la armita rezistado
Li defiis la militistan reĝimon
Kaj la sekurecaj fortoj komencis lian ĉasadon
Iara Iavelberg vivis en kaŝiteco
Persekutata pro sia politika agado
En Salvadoro ŝi mortis dum polica operacio
Kaj la polico deklaris memmortigon
Postaj esploroj kontestis la oficialan klarigon
Dum ŝiaj parencoj postulis la veron
La morto restis temo de historia disputo
Kaj la familio rifuzis la polican version
En Bahio la soldatoj trovis Lamarcan
Post longa fuĝo kaj grava malsaniĝo
La deksepan de septembro ili mortigis lin
Kaj la armeo anoncis la finon de la ĉasado
Brazilo, viajn filojn oni malliberigis
Dum la generaloj firmigis sian regadon
La homajn rajtojn la reĝimo malrespektis
Kaj la kazernoj intensigis la subpremadon
La patrinoj serĉis siajn malaperintojn
Dum la ŝtato fabrikis falsajn klarigojn
La torturistoj mortigis multajn kaptitojn
Kaj la gazetoj devis presi oficialajn mensogojn
Rubens Paiva estis eksdeputito
Senigita je sia mandato en sesdek kvar
En januaro de sepdek unu oni arestis lin
Kaj post torturado li malaperis sen spuro
La agentoj torturis lin ĝis la morto
Poste inventis rakonton pri lia fuĝo
La familio postulis la veron pri lia sorto
Dum la registaro obstinis pri la mensogo
Eunice Paiva batalis por justeco
Rifuzante akcepti la ŝtatajn mensogojn
La infanoj kreskis sen sia patro
Dum la reĝimo kaŝis la veron pri lia morto
Stuart Angel estis arestita en Rio
Kaj torturita de agentoj de la diktaturo
Atestoj priskribis lian kruelan turmentadon
Dum la armeo kaŝis la veron pri lia morto
Laŭ atestoj oni ligis lin al militista veturilo
Kaj trenis lin tra la korto de la instalaĵo
La turmentantoj devigis lin spiri ellasgasojn
Kaj lia morto fariĝis simbolo de la ŝtata barbareco
Zuzu Angel denuncis la torturadon
Kaj diskonigis sian proteston internacie
Per siaj vestokreaĵoj ŝi kontraŭis la cenzuron
Kaj postulis la veron pri sia filo publike
En aprilo de sepdek ses ŝi mortis
Kiam ŝia aŭtomobilo kraŝis sur la vojo
La aŭtoritatoj deklaris akcidenton
Sed postaj esploroj konkludis, ke temis pri ŝtata atenco
Herzog prezentis sin ĉe DOI-CODI
Por respondi al politika pridemandado
La dudek-kvinan de oktobro li mortis tie
Kaj la agentoj disvastigis mensogan raporton
La aŭtoritatoj deklaris memmortigon
Sed la ĵurnalisto mortis pro torturado
La oficiala foto servis al la mensogo
Kaj la publika indigno kreskis post la mortigo
Manoel Fiel Filho estis metalurgiisto
Arestita en januaro de la sekva jaro
Li mortis en la sama represia instalaĵo
Kaj oni denove deklaris memmortigon
En Araguaia batalis komunistaj gerilanoj
Dum la armeo sendis siajn batalionojn
La arbaro ŝirmis la armitajn partizanojn
Kaj la soldatoj okupis la ĉirkaŭajn regionojn
Multaj kaptitoj poste malaperis
Kaj iliaj restaĵoj restis netroveblaj
La familioj dum jardekoj atendis
Dum la militaj arkivoj restis neatingeblaj
La kamparanoj ankaŭ suferis persekutadon
Kaj la armeo submetis la tutan regionon
La operacio celis ekstermi la gerilan movadon
Dum la registaro kaŝis la amplekson de la represio
La registaro laŭdis ekonomian progreson
Dum laboristoj perdis sian aĉetpovon
La propagando prisilentis la subpremon
Kaj grandaj entreprenoj plifortigis sian povon
La grandaj kompanioj ricevis favorojn
Dum la salajroj restis sub severa premo
La ŝtato amasigis eksterlandajn ŝuldojn
Kaj la malriĉuloj pagis la prezon de la sistemo
La stadionoj pleniĝis dum la festado
Kaj la televido laŭdis la nacian gloron
Sed malantaŭ la oficiala propagando
La torturistoj daŭrigis sian teroron
La patrinoj postulis novaĵojn pri siaj filoj
Kaj la studentoj denove manifestaciis
La laboristoj organizis novajn strikojn
Dum la registaro timis la protestojn
Virinoj organizis kampanjon por amnestio
Postulante la revenon de politikaj ekzilitoj
La opozicio plifortigis sian mobilizadon
Kaj postulis liberigon de politikaj malliberuloj
En sepdek naŭ estis aprobita amnestio
Sed ĝia amplekso fariĝis temo de disputo
La leĝo poste servis ankaŭ por protekti represiajn agentojn
Kaj la viktimoj plu postulis justecon
Brazilo komencis malrapidan transiron al demokratio
Dum la militistoj ankoraŭ regis la ŝtaton
La familioj postulis veron pri la malaperintoj
Kaj la laboristoj daŭrigis sian mobilizadon
Brazilo, viajn filojn oni malliberigis
Dum la generaloj firmigis sian regadon
La homajn rajtojn la reĝimo malrespektis
Kaj la kazernoj intensigis la subpremadon
La patrinoj serĉis siajn malaperintojn
Dum la ŝtato fabrikis falsajn klarigojn
La torturistoj mortigis multajn kaptitojn
Kaj la gazetoj devis presi oficialajn mensogojn
[AKTO III — LA NEFINITA DEMOKRATIO]
En ekzilo mortis Jango, for de Brazilo
Dum lia patrujo suferis sub diktaturo
Ĉu lian morton kaŭzis sekreta veneno?
La suspekto restas sen definitiva konkludo
Juscelino mortis sur la aŭtovojo
La oficiala raporto deklaris akcidenton
Sed la duboj postvivis lian lastan vojaĝon
Kaj la ŝtato agnoskis lian persekuton
Du eksaj prezidantoj mortis en unu jaro
Dum Kondoro kunigis diktaturojn sekrete
Pri iliaj mortoj restas demandoj kaj duboj
Sed murdon la pruvoj ne konfirmis definitive
En ABC la laboristoj strikis
Dum inflacio formanĝis la salajron
La fabrikaj sirenoj ilin vokis
Kaj Lula gvidis la sindikatan batalon
La registaro sendis policanojn
Por rompi la laboristan unuiĝon
Sed la strikoj kunigis milojn
Kaj plifortigis la opozicion
La placoj pleniĝis de manifestantoj
Postulantaj rektan prezidentan elekton
La stratoj svarmis de protestantoj
Kiuj postulis demokratian reformon
La amendo de Dante de Oliveira fiaskis
Ĉar mankis voĉoj por ĝia aprobo
Sed la popola movado ne ĉesis
Kaj la reĝimo perdis sian apogon
Figueiredo vidis la reĝimon kadukiĝi
Dum la civila opozicio kreskis
La militista regado devis finiĝi
Sed ĝiaj instituciaj restaĵoj persistis
Tancredo venkis per nerekta elektado
Sed malsano malhelpis lian enoficiĝon
Sarney transprenis la ŝtatan regadon
Dum Brazilo daŭrigis la demokratiigon
Post jardekoj de trudita regado
La popolo revenis al rekta elekto
Collor venkis Lulan en la balotado
Promesante honeston kaj novan direkton
Sed baldaŭ venis la bankkontoblokado
La ŝparaĵoj fariĝis neatingeblaj
La registaro promesis venki la inflacion
Sed la prezaltiĝoj restis neelteneblaj
La afero de PC Farias estigis akuzojn pri kontraŭleĝaj pagoj kaj koruptado
La Kongreso esploris la suspektatajn misuzojn
Kaj kreskis la postulo pri eksigado
La junularo plenigis la placojn
Kun pentritaj vizaĝoj kaj indigno
La manifestaciantoj postulis lian forigon
Kaj la Kongreso komencis la eksigproceson
En mil naŭcent naŭdek du finiĝis lia regado
Post amasaj protestoj kaj koruptaj akuzoj
Itamar Franco transprenis la ŝtatan gvidadon
Dum la lando alfrontis la sekvojn de la misuzoj
La diktaturo finiĝis, restis la sufero
La familioj plu postulis justecon
La sekretaj arkivoj kaŝis parton de la vero
Kaj la viktimoj atendis reparacion
Revenis la balotoj post la subpremado
Sed la pasinteco postulis respondon
La civitanoj defendis la liberan elektadon
Kaj la postvivantoj denuncis la perforton